Είναι το κατεξοχήν χριστουγεννιάτικο μπαλέτο.
Διηγείται την ιστορία της Κλάρα, ενός μικρού κοριτσιού, που κάνει την παραμονή των Χριστουγέννων ένα ταξίδι στον κόσμο των παιχνιδιών συντροφιά με έναν όμορφο πρίγκιπα, που δεν είναι άλλος από τον καρυοθραύστη που της έκανε δώρο ο νονός της.

Ο M. Petipa ήθελε να χορογραφήσει ο ίδιος το μπαλέτο, όμως η ασθένειά του τον ανάγκασε να το παραδώσει στον L. Ivanov.

Ανέβηκε το 1892 στην Αγία Πετρούπολη σε μουσική Τσαϊκόφσκι.

To 1992 παρουσιάστηκε από το Φυτώριο της Δημοτικής Σχολής Μπαλέτου το Pas de Trois με τους:
Ελένη Καφφέ,
Κωνσταντίνα Κουκολίτσιου,
Θάνο Χατζημαυρουδή.

και ο ανατολίτικος χορός με τους:
Ρούλα Γεωργούλη,
Θάνο Χατζημαυρουδή.

Το 2002 παρουσιάστηκε ένα απόσπασμα από την πρώτη πράξη στη Λάρισα στις 28-11-2002 και στη Βέροια στις 30-11-2002.
Σολίστ:
Λίνα Ζαχαρούλη,
Νατάσα Ντάνου,
Αντώνης Βαής.